วัดเขียนบางแก้ว (Wat Khian Bang Kaeo) หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ วัดพระบรมธาตุเจดีย์เขียนบางแก้ว เป็นปฐมบทแห่งพุทธศาสนาและประวัติศาสตร์ของจังหวัดพัทลุงที่มีอายุกว่า 1,000 ปี สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13–18 ในสมัยอาณาจักรศรีวิชัย ตามตำนานพงศาวดารเมืองพัทลุงระบุว่า พระเจ้ากรุงทองแห่งเมืองสทิงพระได้สร้างวัดนี้ขึ้น และได้รับการบูรณะครั้งใหญ่เมื่อครั้งที่พระนางเหมชาลาและพระทนทกุมารได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุจากลังกามาประดิษฐาน ณ พระธาตุบางแก้วก่อนจะนำไปประดิษฐานที่นครศรีธรรมราช ส่งผลให้วัดแห่งนี้มีความศักดิ์สิทธิ์และเป็นศูนย์กลางความศรัทธาของคาบสมุทรสทิงพระมายาวนานจนถึงปัจจุบัน

สถาปัตยกรรมที่สำคัญที่สุดคือ "พระบรมธาตุเจดีย์" ซึ่งเป็นเจดีย์ทรงแปดเหลี่ยมศิลปะสมัยศรีวิชัยที่ยังคงความสมบูรณ์อย่างมาก ฐานด้านล่างล้อมรอบด้วยกุญชรหรือช้างปูนปั้นที่แสดงถึงความมั่นคงและการปกป้องพระศาสนา รอบองค์เจดีย์ประดับด้วยซุ้มพระพุทธรูปปูนปั้นที่สะท้อนถึงอิทธิพลทางศิลปะที่ส่งผ่านมาจากชวาและอินเดีย นอกจากนี้ยังมีพระอุโบสถมหาอุดที่มีประตูทางเข้าเพียงทางเดียวตามความเชื่อโบราณเพื่อใช้ประกอบพิธีกรรมทางไสยเวทย์และการปลุกเสกวัตถุมงคลให้มีความขลัง รวมถึงพระวิหารคตที่ล้อมรอบองค์พระธาตุซึ่งเป็นสถานที่รวบรวมพระพุทธรูปปูนปั้นจำนวนมาก

ในเชิงวัฒนธรรม วัดเขียนบางแก้วได้รับการยอมรับว่าเป็น "ต้นกำเนิดของมโนราห์" หรือศิลปะการร่ายรำชั้นสูงของภาคใต้ โดยมีตำนานของพระนางนวลทองสำลีที่ให้กำเนิดขุนศรีศรัทธา ผู้ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นบรมครูต้นสายของมโนราห์ทั้งปวง พื้นที่รอบวัดจึงเปี่ยมไปด้วยร่องรอยทางประวัติศาสตร์ที่เชื่อมโยงระหว่างพุทธจักรและอาณาจักรเข้าด้วยกันอย่างเหนียวแน่น กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานสำคัญตั้งแต่ปี พ.ศ. 2480 และยังมีการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ภายในวัดเพื่อเก็บรักษาโบราณวัตถุหายาก เช่น พระเครื่องดินเผา เครื่องถ้วยชามสังคโลก และศิลปวัตถุที่ขุดพบในบริเวณนี้ ซึ่งยืนยันถึงความรุ่งเรืองในฐานะเมืองท่าที่สำคัญในอดีต

• จากตัวเมืองพัทลุง ใช้ทางหลวงหมายเลข 4081 (เส้นทางไปอำเภอเขาชัยสน) เมื่อถึงกิโลเมตรที่ 14 บริเวณบ้านบางแก้ว ให้เลี้ยวซ้ายเข้าไปอีกประมาณ 2.5 กิโลเมตร จะถึงตัววัด

• ควรมาในช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็น เพื่อหลีกเลี่ยงอากาศร้อนและได้แสงถ่ายภาพองค์พระธาตุที่สวยงาม

• แต่งกายสุภาพ เนื่องจากเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ควรหลีกเลี่ยงเสื้อแขนกุด กางเกงขาสั้นเหนือเข่า

• อย่าพลาดการเดินชมรอบองค์พระบรมธาตุ ซึ่งมีรายละเอียดสถาปัตยกรรมที่น่าสนใจ

• แนะนำให้แวะเข้าชมพิพิธภัณฑ์ภายในวัด เพื่อเรียนรู้ประวัติศาสตร์และโบราณวัตถุ

ค่าเข้าชม:

• ฟรีไม่มีค่าเข้าชม

เวลาเปิดปิดทำการ:

• เปิดทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00 น.